Vertrouwen beter dan regels?

Over hoe in de deeleconomie regels plaats maken voor persoonlijk contact
Onze samenleving is door de eeuwen heen steeds complexer geworden: van kleine leefgemeenschappen van familie en buren waar mensen samenleefden en handelden gebaseerd op vertrouwen, je gezicht en reputatie. Naar de handel tussen onbekenden en vervolgens – na de industriële revolutie – tussen steeds groter wordende bedrijven en particulieren.

We doen zaken met mensen waarvan wij het gezicht of de identiteit niet kennen. Als oplossing voor het verloren vertrouwen in elkaar is het vertrouwen geïnstitutionaliseerd en vervangen door een toenemend netwerk van regelgeving, garanties en vangnetten.

Maar waar we de afgelopen 2000 jaar een afname van onderling vertrouwen hebben gezien en een enorme toename van het aantal regels om dat wantrouwen te compenseren, zie je in de deeleconomie recent juist een tegenovergestelde beweging.

Mensen verhuren hun auto aan mensen die zij niet kennen via Snappcar of laten ze meerijden via Toogethr, stellen hun huis of logeerkamer beschikbaar via Airbnb of halen een avondmaaltijd bij een mevrouw drie straten verderop via Thuisafgehaald. Op basis van vertrouwen, zonder tussenkomst van de overheid die regels stelt aan kwaliteit en veiligheid van de producten of diensten.

Waar is dit vertrouwen op gebaseerd? Allereerst werken deze sites met ratings, oftewel een beoordeling van zowel de aanbieders als de afnemers: je kan dus zien wat iemand zijn reputatie is. Maar bovenal: in de deeleconomie zijn mensen niet anoniem. Je ziet hun foto en profiel, dat vaak gekoppeld is aan social media, en ze ontmoeten elkaar voor de transactie: ze kennen elkaars gezicht. Regels maken plaats voor vertrouwen en grote instituten voor persoonlijk contact.

Maar ons systeem van regelgeving is nog niet zover: dit is nog gebaseerd op de industriële revolutie. Kunnen wij het doorbreken? Vraag je geen bouwvergunning meer aan voor een kleine verbouwing aan je huis, maar houd je open huis voor de buurt en vertel je persoonlijk wat je van plan bent? Moet ons Burgerservicenummer vervangen worden door onze foto met een profiel, zoals op Facebook? En gaan we van wet- en regelgeving naar een systeem waarin ouders op basis van ratings de kwaliteit van de kinderopvang op de hoek zelf waarderen?

Hoe ver kunnen en willen we gaan? Geen enkel systeem is perfect, maar leren kunnen we zeker van het onbegrensde vertrouwen waar de nieuwe platforms van de deeleconomie zich op baseren.

bron: www.marleenlaverman.nl 

Niet de regels centraal, maar het einddoel

Wat kan de gemeente leren van een succesvol bobsleeteam?
Half juli ik met de gemeente Utrecht om tafel. Vanuit de Ontwikkelingsvisie Werkspoorkwartier is ruimte geschapen voor creativiteit op het bedrijventerrein, voor experiment en daarin zal de Werkspoorkathedraal één van de publiektrekkende gebouwen worden. Maar, wat doe je als er evenementen worden georganiseerd waarbij alcohol wordt geschonken die inderdaad voor publiek en reuring zorgen? Terwijl dit volgens de regels maar per hoge uitzondering mag?

Er ontstaat een dilemma: tussen de strategische visie op het gebied aan de ene kant, en de regelgeving in de uitvoering aan de andere kant. Enerzijds wil je een gebied laten transformeren, vanuit de kracht van onderop, aan de andere kant moet je als gemeente de regels handhaven. Schijnbare tegengestelde belangen, maar is dat ook zo?

Bij dit soort dilemma’s die wij vaker tegenkomen, moet ik steeds denken aan een bobsleeteam. Eén bobslee, vier personen en één doel: zo snel mogelijk over de finish komen. Maar om dat voor elkaar te krijgen heb je verschillende rollen nodig. Voorop zit de bestuurder, die bepaalt de richting van de bobslee, daarachter de twee duwers, die zorgen bij de start dat de bobslee zoveel mogelijk vaart mee krijgt. En achterin zit misschien wel de belangrijkste: de remmer. Om zo snel mogelijk over de finish te komen, móet je af en toe remmen, om die bocht net even strakker in te kunnen snijden of er niet uit te vliegen.

Mijn idee is dat er in de gemeentelijke organisatie – net als in het bobsleeteam – verschillende rollen vertegenwoordigd zijn. Je hebt mensen die de strategie ontwikkelen, mensen die de regels controleren en handhaven. Maar daarboven hangt een algemeen belang: niet om zo snel mogelijk de streep over te komen, maar om samen te zorgen voor een levendige, veilige en economisch gezonde stad.

Om dat te bereiken heb je al deze rollen nodig, maar dat vraagt wel om niet blind te staren op die rol, maar de blik gefocust te houden op die eindstreep, dat gezamenlijke doel. Maar ook om echt als team te opereren, elkaar te vertrouwen en gezamenlijk te bepalen welke risico’s je wel wilt nemen, en welke absoluut niet. Fouten durven maken, zonder daar iemand op af te rekenen. Het vraagt om samen schaven en finetunen, tot dat die perfecte rit gemaakt kan worden en we uiteindelijk werken aan een echte levendige, veilige en economisch gezonde stad!

bron: www.marleenlaverman.nl

Gemeente schaft bijna alle regels af

Wildplassen, bedelen en honden laten poepen zijn straks niet meer verboden in Hollands Kroon. De gemeente in de Kop van Noord-Holland wil het overgrote deel van de regels voor burgers afschaffen. “We hebben er vertrouwen in dat de burgers elkaar aanspreken op wangedrag”, zegt burgemeester Nawijn.

Als de gemeenteraad akkoord gaat verdwijnt 80 procent van de regels uit de algemene plaatselijke verordening (APV). Er worden dan geen bekeuringen meer uitgeschreven voor dingen die nu nog verboden zijn.

Lees het hele nieuwsbericht van 14 oktober 2014 op nos.nl